کسری حساب جاری می‌تواند نظام مالی چین را بازسازی کند، البته اگر دولت بگذارد

معامله یک‌جا

تاريخ 1398/02/30 ساعت 12:30

سال‌های سال بود که چین صادر می‌کرد و پول به جیب می‌زد و خرج هم نمی‌کرد. همین مسئله باعث شده‌بود که اضافه حساب جاری این کشور به حد ناسالمی برسد. آمار و ارقام چند سال اخیر نشان می‌دهند که چینی‌ها بیشتر از قبل پول خرج می‌کنند و این فرصتی می‌تواند باشد برای دولت این کشور تا نظام مالی خود را اصلاح کند.

اکونومیست

 ستریپ بزرگ‌ترین آژانس مسافرتی آنلاین چین است که در اتاق کنترلی که در مقر خود دارد، چندین نقطه فلورسنتی هر چند ثانیه یک ‌بار روی نقشه دیجیتال کل جهان چشمک می‌زنند. هریک از این نقطه‌ها و خط‌ها بیان‌گر یک پرواز بین‌المللی در پلت‌فرم ستریپ است. این شرکت رتبه‌بندی‌های مفیدی از شهرها و هتل‌های خوب و برتر در جهان هم ارائه می‌دهد.

شهروندان چین در دهه اول قرن کنونی، به طور میانگین سالانه کمتر از 30 میلیون مسافرت خارجی داشتند. سال گذشته آن‌ها 150 میلیون مسافرت خارجی رفتند که تقریبا یک‌چهارم آن از طریق ستریپ رزرو و برنامه‌ریزی شده‌بود. این مسئله نشان‌دهنده یک چیز بسیار مهم در آینده است: ناپدید شدن اضافه حساب جاری چین.

همین سال 2007 بود که اضافه حساب جاری چین برابر با 10 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور بود که بسیار بالاتر از میزانی است که اقتصاددان‌ها با عنوان «سالم» توصیفش می‌کنند. بسیاری از تحلیل‌گران در همان زمان هم می‌گفتند که این مسئله ناشی از انباشته شدن پول در جیب کشورهای بزرگ صادرکننده مانند چین است، که تاکنون خرج هم نشده. اضافه حساب چین دقیقا تصویر معکوس کسری حساب آمریکا بود.

اما داستان دیگر مانند قبل پیش نرفت. سال گذشته اضافه حساب جاری چین برابر با 0،4 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور بود. تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که تا پایان سال جاری حساب جاری چین با کسری روبه‌رو خواهد شد. تحلیل‌گرانی دیگر هم مانند صندوق بین‌المللی پول، هستند که پیش‌بینی می‌کنند چین همین میزان اضافه حساب را حفظ خواهد کرد. به هر حال، معنای کل این داستان این خواهد بود که اقتصاد جهانی وضعیت و تعادل بهتری نسبت به یک دهه پیش دارد. شاید هم همین مسئله انگیزه‌ای برای چین باشد تا نظام مالی خود را مدرنیزه کند.

اگر بخواهیم این تغییر را به زبان ساده توضیح دهیم، باید بگوییم که چین مطابق آنچه در نمودار می‌بینید خرید بیشتری از کشورهای خارجی می‌کند و صادرکنندگانش هم وارد فاز مقاومت شده‎اند. سهم چین از صادرات کل جهان در سال 2015 به اوج خود یعنی 15 درصد رسید و از آن زمان تا امروز فقط افت کرده‌است. جنگ تجاری با آمریکا هم در این میان مزید بر علت شده‌است. البته از سوی دیگر هم واردات افت کرده‌اند. اضافه تجارت کالاهای چین در سال 2018 به پایین‌ترین حد خود در پنج سال اخیر رسید.

*داستان دقیقا از چه قرار است؟

صندوق بین‌المللی پول در گزارشی جدید که از بازار سهام چین ارائه داده به چرخه‌هایی پیچیده اشاره کرده‌است. هرچه سرمایه‌گذاری در سهام با فعالیت بیشتری ادامه پیدا کند، استفاده از نرخ بهره به عنوان سلاحی بزرگ در زرادخانه سیاست پولی برای دولت چین توجیه بیشتری پیدا می‌کند. چین با سیستم ارز شناور می‌تواند نظام مالی اندکی مدرن‌تر و کاراتر داشته‌باشد که مسیرهای جدیدی را برای توسعه به رویش باز خواهد کرد.

اما هنوز هم تمایلات چین با محدودیت‌هایی جدی روبه‌رو است. تلاش‌هایی که این کشور برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی کرده‌است برابر با تلاش‌های صورت‌گرفته برای ترغیب سرمایه‌گذاری شهروندان خودشان در کشورهای خارجی نیست. برخی از اقتصاددان‌ها فکر می‌کنند که این محدودیت بعدی فلسفی و ذهنی دارد. دولت چین از اعمال کنترل بیش از حد بر بازار دیگر خسته شده و حالا می‌خواهد به تدریج فضا را باز کند.

حالا شرایط لازم برای اقدامات این کشور پدید آمده‌اند و اگر اراده کند می‌تواند سیستم اقتصادی خود، مخصوصا در بخش مالی را بهبود بخشد. چین کافی است به دیوار بزرگ خود فکر کند. این دیوار هرگز توانایی حفاظت کامل از سرزمین چین را پیدا نکرد و طی 2 هزار سالی که از عمرش می‌گذرد، مهاجمان بارها و بارها به خاک این کشور حمله و از این دیوار عبور کردند. حالا چین باید به دنبال جلب توجه و علاقه توریست‌های خارجی باشد. در نبرد حال حاضر، احتمال موفقیت این گزینه بسیار بیشتر از باقی گزینه‌های روی میز است. اینکه چین چه تصمیمی می‌گیرد بسیار مربوط به دیگر شرایط جهان هم هست و حالا باید منتظر تغییراتی جدید باشیم.

*ترجمه نسیم بنایی/منبع: آینده نگر