بالا و پایین سرمایه‌گذاری در مالزی

مالزی، شریک دیروز و امروز

تاريخ 1398/02/07 ساعت 11:23

مالزی کشوری چندفرهنگی است و اگر بخواهید کسب و کارتان را در این کشور گسترش دهید نه‌فقط با مالایی‌ها، که با چینی‌ها و هندی‌ها هم وارد مذاکره خواهید شد. حواستان باشد که با هرکدام از این گروه‌ها باید به شکل خاصی برخورد کنید.

آینده نگر

 مالزی را بهتر بشناسیم

مالزی کشوری در جنوب شرقی آسیاست و یکی از شرکای تجاری ایران به شمار می‌رود. مالزی که سی میلیون نفر جمعیت دارد کشوری چندفرهنگی به شمار می‌آید و اکثر جمعیتش را مسلمانان تشکیل می‌دهند.

سرزمین مالزی از دو قسمت تشکیل شده: شبه جزیره مالزی و مالزی شرقی یا همان بورنئو. دریای چین جنوبی این دو منطقه را از هم جدا کرده است. قسمت شبه‌جزیره‌ای مالزی مرز زمینی و دریایی با تایلند، سنگاپور، ویتنام و اندونزی دارد. مالزی شرقی هم مرز زمینی و دریایی با برونئی و اندونزی و نیز فیلیپین و ویتنام دارد. کوالالامپور پایتخت و بزرگ‌ترین شهر مالزی است، هرچند که مقر دولت در شهر پوتراجایا است.

مالزی یکی از بهترین کارنامه‌های اقتصادی در آسیا را دارد، به طوری که از زمان استقلال این کشور از انگلیس (پنجاه سال پیش) تولید ناخالص داخلی آن سالانه به طور متوسط شش و نیم درصد رشد داشته است.

دولت در مالزی

مالزی کشوری با نظام سلطنتی مشروطه است و تقریبا از نظام پارلمانی انگلیس الهام گرفته و البته شکلی فدراتیو دارد. پارلمان مالزی دومجلسی است، مجلس اعیان و مجلس عوام. در مالزی چند حزب اصلی وجود دارد که یکی از آنها جبهه متحد ملی به رهبری نجیب عبدالرزاق است. دیگری حزب اسلامی مالزی است. همچنین حزب عدالت مردم به رهبری انور ابراهیم و نیز حزب اقدام دموکراتیک که به اقلیت چینی‌تبار در مالزی نزدیک است در عرصه سیاسی این کشور فعال‌اند. ماهاتیر محمد در سال ۲۰۱۸ ائتلاف امید را شکل داد که از احزابی مثل عدالت مردم، اقدام دموکراتیک، اعتماد ملی (جداشده از حزب اسلامی مالزی) و حزب بومی‌های متحد مالایی تشکیل شده است.

مالزی در عرصه سیاست خارجی عضو اتحادها و سازمان‌های مختلفی است. این کشور جزو موسسان آسه‌آن (اتحاد کشورهای جنوب شرق آسیا) و سازمان همکاری اسلامی بوده و در جنبش عدم تعهد هم نقش زیادی داشته است.

تاریخ سرزمین مالزی

سرزمینی که اکنون به عنوان مالزی شناخته می‌شود از قرن‌ها پیش در تجارت با سرزمین‌های چین و هند نقش مهمی داشت و در قرون سیزده و چهارده میلادی نیز با حضور تجار عرب با اسلام آشنا شد. معروف‌ترین جا در این سرزمین بندر مالاکا بود که سابقه‌ای طولانی از رقابت بر سر ادویه و پارچه در آن وجود داشت. در اوج قدرت مالاکا این بندر مهم‌ترین بندر آسیای جنوب شرقی بود و گاهی پیش می‌آمد که هم‌زمان دو هزار کشتی در آن لنگر انداخته باشند.

سرزمین مالزی در قرن شانزدهم استعمار را با حضور پرتغالی‌ها تجربه کرد و سپس هلندی‌ها خود را به آنجا رساندند. در قرن هجدهم این سرزمین که حالا به عنوان مالایا شناخته می‌شد به خاطر تلاش شدید انگلیسی‌ها برای تجارت با سرزمین چین با شرایط جدیدی مواجه شد و بریتانیا بنادر تجاری زیادی را در آنجا در اختیار گرفت و حتی منطقه پنانگ در رهن کمپانی هند شرقی رفت. در عین حال اما معاهده بریتانیا و هلند هم باعث شد که هلندی‌ها به سمت سرزمین اندونزی بروند.

پایتخت امروزی مالزی یعنی کوالالامپور در سال ۱۸۷۵ میلادی به عنوان یک مرکز تجاری که پر از مهاجران و کارگران بود تاسیس شد و مدتی بعد هم پایتخت کشورهای فدراتیو مالایی قرار گرفت. تجارت قلع در این زمان گسترش زیادی یافته بود و همین مسئله نیز مداخلات گسترده بریتانیا را در سرزمین مالایا که معدن این ماده بود به همراه داشت.

اما مداخلات خارجی در دهه‌های بعد در این سرزمین مختص به اروپایی‌ها نبود. ژاپن هم وارد عرصه رقابت‌ها شده بود و بریتانیا می‌خواست به هر شکل ممکن جلوی نفوذ ژاپن را بگیرد. درنهایت در سال ۱۹۴۱ میلادی ژاپن بخش‌هایی از فدراتیو مالایی از جمله سنگاپور را بمباران کرد و انگلیس نتوانست کاری در مقابل ژاپنی‌ها از پیش ببرد و اشغال‌گری ژاپن در این سرزمین آغاز شد.

در دوران حضور ژاپن، تنش بین گروه‌های نژادی مالایی، چینی و هندی به شدت افزایش یافت. در سال ۱۹۴۵ میلادی وقتی که آمریکا هیروشیما و ناکازاکی را بمباران اتمی کرد، نیروهای انگلیسی دوباره کنترل مالایا را به دست گرفتند. یک سال بعد، جنبش‌های ناسیونالیستی برای استقلال از انگلیس بالا گرفت اما تمرکز مسئله بیشتر در میان جمعیت مالایی‌تبار بود. در سال ۱۹۵۷ میلادی استقلال از انگلیس حاصل شد و سپس مناطق مهمی مثل سنگاپور، صباح و ساراواک به فدراسیون مالایی پیوستند، هرچند که در سال ۱۹۶۵ میلادی دغدغه‌های نژادی و سیاسی باعث شد سنگاپور از این فدراسیون اخراج شود.

دوران ماهاتیر محمد

در سال ۱۹۸۱ میلادی یکی از مهم‌ترین چهره‌های مالزی - حتی تا امروز- به قدرت رسید: ماهاتیر محمد در این سال نخست وزیر مالزی شد و دورانی را در این کشور کلید زد که در آن تنوع‌بخشی به اقتصاد و رشد سالانه تا هشت درصد هم رخ داد. البته دوران نخست وزیری ماهاتیر محمد کم‌حادثه نبود. او در سال ۱۹۹۸ میلادی معاونش انور ابراهیم را به اتهام بی‌اخلاقی و همچنین به دلیل اختلاف در زمینه سیاست‌های اقتصادی برکنار کرد، آن هم در شرایطی که آسیا داشت بحران مالی سختی را تجربه می‌کرد. فراز و نشیب‌های دادگاهی و سیاسی انور ابراهیم حتی تاکنون هم عرصه سیاسی مالزی را رها نکرده است.

در سال ۲۰۰۳ میلادی دوران ۲۲ ساله نخست‌وزیری ماهاتیر محمد به پایان رسید و عبدالله احمد بداوی در این کشور قدرت را به دست گرفت. اما در سال ۲۰۰۸ ائتلاف جبهه ملی او در انتخابات شکست خورد و نتیجه این شد که مدتی بعد معاون او نجیب عبدالرزاق نخست وزیر مالزی شد.

در سال ۲۰۱۳ نجیب پارلمان مالزی را منحل کرد تا انتخابات جدید برگزار شود و بعد هم در مقابل انور ابراهیم و حزب اپوزیسیون او پیروز شد. در سال ۲۰۱۸ دوباره ماهاتیر محمد به صحنه برگشت و نخست وزیر شد.

اقتصاد مالزی

اقتصاد مالزی به صورت سنتی متکی بر منابع طبیعی و صادرات آنها به خارج بوده است. البته مالزی همچنان به همین منابع متکی است و یکی از صادرکنندگان بزرگ روغن پالم و نیز قلع و البته نفت و گاز طبیعی و چوب باقی مانده است. مالزی ذخایر نفت زیادی دارد و در منطقه آسیا و اقیانوسیه از این لحاظ در مقام چهارم پس از چین، هند و ویتنام قرار دارد. در زمینه ذخایر گاز طبیعی نیز مالزی در منطقه آسیا و اقیانوسیه در مقام سوم پس از چین و اندونزی قرار گرفته است.

با وجود تمام این منابع، مالزی موفق شده که از نیروی کار زیاد و نسبتا گسترده خود، زیرساخت‌های توسعه‌یافته، واحد پول باثبات و شرایط مناسب سیاسی استفاده کند و سرمایه‌گذاری‌های خارجی زیادی را به خصوص از سمت ژاپن و تایوان جذب کند.

مالزی در زمینه کشاورزی نیز پیشرفت‌های خوبی داشته است، هرچند که این بخش همچنان تنها هفت درصد از تولید ناخالص داخلی مالزی را تامین می‌کند و یازده درصد از نیروی کار این کشور در این بخش مشغول به کارند. البته مالزی در زمینه تولید روغن پالم رشد زیادی داشته و در کنار اندونزی بزرگ‌ترین صادرکننده این محصول در جهان است.

بخش صنعت در مالزی نیز ۳۶ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تامین می‌کند و بیشتر مبتنی بر لوازم الکترونیک، خودروسازی و بخش ساخت و ساز است.

از اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی دولت مالزی یک استراتژی ساختاردهی به اقتصاد را دنبال کرده که هدفش برقراری تعادل بین رشد اقتصادی و توزیع ثروت بوده است. اصولا اقتصاد مالزی از گذشته در غلبه اقلیت‌های چین و شبه‌قاره هند بوده و بخش زیادی از هدف دولت مالزی از دنبال‌کردن استراتژی اقتصادی‌اش این بوده که اکثریت مالایی و جمعیت بومی این کشور را بیشتر وارد سطوح بالای اقتصاد و تجارت کند و فرصت‌های بیشتری را در اختیار آنها بگذارد.

یک هدف دیگر هم این بوده که بخش خصوصی تقویت شود و نقش بیشتری را به عهده بگیرد. خصوصی‌سازی برخی امور دولتی از جمله خطوط ریلی، هوایی، خودروسازی، مخابرات و تولید برق در همین راستا در موارد مختلف به بخش خصوصی واگذار شده است. این در حالی است که اقتصاد مالزی از گذشته تا حد زیادی دولت‌محور بوده است و دولت نقشی مهم اما در حال کاهش به خصوص در عرصه کلان داشته است.

در دهه‌های اخیر مالزی تلاش زیادی کرده تا از تمرکز روی منابع طبیعی فاصله بگیرد و بخش‌های علمی و تکنولوژی و نیز گردشگری را تقویت کند. در حال حاضر گردشگری پزشکی هم در مالزی رو به گسترش است.

مالزی در عین حال همچنان یکی از معدود کشورهای در حال توسعه است که یارانه بالایی را به آموزش و خدمات درمانی اختصاص می‌دهد. صندوق بین‌المللی پول مالزی را به عنوان کشوری در حال توسعه و یکی از اقتصادهای نوظهور جهان می‌شناسد.

آینده اقتصاد مالزی

در سال ۱۹۹۱ میلادی ماهاتیر محمد نخست وزیر وقت مالزی برنامه افق ۲۰۲۰ را ارائه داد تا بر اساس آن مالزی تا سال ۲۰۲۰ به یک کشور خودکفا از لحاظ صنعتی تبدیل شود. این برنامه ملزومات دیگری از جمله تامین درآمد بالا برای مردم مالزی را هم در خود داشته است اما به نظر می‌رسد که این کشور برای تحقق چنین هدفی هنوز راه در پیش دارد.

بر اساس گزارش اچ‌اس‌بی‌سی مالزی تا سال ۲۰۲۰ به بیست و یکمین اقتصاد بزرگ دنیا بدل می‌شود. بر اساس همین گزارش، درآمد سرانه، امید به زندگی، سطح تحصیلات و نیز نرخ باروری در دهه‌های آینده در مالزی رو به رشد خواهد بود.

آیا تجارت با مالزی دشوار است؟

در رتبهبندی سال ۲۰۱۹ بانک جهانی، مالزی به لحاظ آسانی بازرگانی و راهاندازی کسب و کار در رتبه ۱۵ از ۱۹۰ قرار دارد. مالزی کشور کم‌دردسری برای داد و ستد یا سرمایه‌گذاری است.

فرصتهای سرمایهگذاری در مالزی

در کدام حوزهها سرمایهگذاری کنیم؟

وزارت بازرگانی آمریکا در گزارشی در مورد مالزی نوشته: رشد تولید ناخالص داخلی مالزی در سال ۲۰۱۷ حدود ۵.۹ درصد بود که نشان‌دهنده فضای اقتصادی استواری است.

دولت مالزی به طور جدی در حال سرمایه‌گذاری روی زیرساخت‌ها و پروژه‌های جدید ساخت و ساز است. اگر می‌توانید شرکتی در مالزی تاسیس کنید و رابطه خوبی با دولت دارید می‌توانید در ساخت این پروژه‌ها وارد شوید و بخشی از کار را در دست بگیرید. این حوزه‌ها از قطار سریع‌السیر بین مالزی و سنگاپور تا اینترنت‌رسانی به مناطق روستایی را شامل می‌شوند. دولت در حوزه‌های بهداشت و درمان، آموزش، توریسم و آی‌تی هم پروژه‌های مهمی دارد. ساخت چندصدهزار خانه‌ ارزان‌قیمت نیز جزو پروژه‌های دولت مالزی است.

اگر قصدتان راه‌انداختن کسب‌وکار کوچک در مالزی است، این حوزه‌ها پرسودتر به نظر می‌رسند: راه‌انداختن آژانس مسافرتی، راه‌انداختن هتل یا مسافرخانه، تولید غذا و اسنک، خرید یا اجاره پمپ بنزین، کسب و کار طراحی و پشتیبانی وب‌سایت، راه‌انداختن شرکت تاکسی، مغازه تعمیر موبایل و کامپیوتر.

مالزی یکی از مراکز مهم تولید و پخش محصولات حلال در دنیا به حساب می‌آید. اگر قصد ورود به این حوزه را به صورت جهانی دارید مالزی انتخاب خوبی است. فراموش نکنید که مواد حلال به محصولات غذایی محدود نمی‌شوند و داروها و محصولات آرایشی و بهداشتی هم جزو آنهاست.

چالش‌های سرمایه‌گذاری در مالزی

چندین بخش اقتصاد مالزی جزو صنایع حفاظت‌شده تلقی می‌شوند مثل خودرو و موتورسیکلت. در این بخش‌ها واردات دشوار است و باید مالیات و عوارض گمرکی بالایی پرداخت کنید.

در چندین حوزه هم خارجی‌ها برای سرمایه‌گذاری با محدودیت روبه‌رو هستند: مثل بخش مالی یا مخابرات. در چنین مواقعی مجبورید با یک شرکت مالزیایی شریک شوید و از طریق آنها به بازار راه پیدا کنید.

استراتژی ورود به بازار مالزی

برای اکثر صادرکنندگان همکاری با شبکه توزیع محلی یا استخدام کارگزار بهترین قدم اول برای ورود به بازار مالزی به حساب می‌آید. توزیع‌کننده محلی عموما مسئولیت ترخیص گمرکی کالا را هم برعهده می‌گیرد و با کلی‌فروش‌ها و خرده‌فروش‌های سرشناس رابطه خوبی دارد. توزیع‌کننده محلی می‌تواند محصول شما را به طور مستقیم برای شرکت‌های بزرگ یا حتی دولت بازاریابی کند. اگر صادرکننده خدمات هستید هم بهتر است شریکی محلی پیدا کنید. کسب‌وکار در مالزی به شدت روی روابط بنا شده است به همین خاطر حتما باید به طور مرتب به مالزی سفر کنید و رابطه خوبی با شرکایتان داشته باشید.

اگر قصدتان ورود استراتژیک به بازار مالزی است و قصد ماندن دارید بهتر است دفتری محلی باز کنید، مالزیایی‌ها را استخدام کنید و مهارت‌های لازم را به آنها آموزش دهید. در حوزه‌های مهم، دولت و شرکت‌های زیرمجموعه دولت عموما با شرکت‌هایی کار می‌کنند که مالزیایی به حساب می‌آیند یا ۵۱ درصد سهامشان متعلق به شهروندان این کشور است.

آداب مذاکره تجاری در مالزی

مالزی کشوری چندفرهنگی است و اگر بخواهید کسب و کارتان را در این کشور گسترش دهید نه‌فقط با مالایی‌ها، که با چینی‌ها و هندی‌ها هم وارد مذاکره خواهید شد. حواستان باشد که با هرکدام از این گروه‌ها باید به شکل خاصی برخورد کنید. مالایی‌ها مسلمان هستند، هندی‌ها عموما هندو و مسلمان و چینی‌ها اکثرا اعتقادات کنفوسیوسی دارند. موقع دست دادن با مسلمانان حواس‌تان به جنسیت طرف باشد: زنان مالایی عموما با مردها دست نمی‌دهند، موقع سلام کردن به آنها دست چپ‌تان را به عنوان احترام به طرف سینهتان ببرید. دست‌دادن با چینی‌ها می‌تواند کمی طولانی باشد اما دست‌شان را محکم فشار ندهید. با طرف‌های هندو می‌توانید به جای دست‌دادن، سر تکان بدهید و لبخند بزنید. هنگام مذاکره تجاری حتما کت و شلوار به تن داشته باشید.

دیدارهای تجاری- مذاکرات تجاری را جمعه‌ها نیندازید چون در این روز مسلمانان مالزی نماز جمعه دارند. سروقت در قرار حاضر شوید اما بدانید که مالایی‌ها و هندی‌ها اصولا در این مورد آسان‌گیر هستند و ممکن است دیرتر به قرار برسند. چینی‌ها اما سر وقت به قرار می‌آیند.

انتظار نداشته باشید که در جلسه اول تصمیم تجاری گرفته شود. دیدارهای اولیه در مالزی عموما برای آغاز رابطه تجاری و اعتمادسازی است. دیدارها با صحبت‌های ساده درباره آب و هوا و سفر آغاز می‌شود. بهتر است سوال خصوصی از افراد نپرسید اما سوال‌ درباره علایق فرد یا گاهی خانواده‌اش مشکلی ندارد.  

فرهنگ مالزی، همچنین فرهنگ کسب‌وکار در این کشور به شدت روی سلسله‌مراتب بنا شده و حواس‌تان باشد به افراد با رتبه بالاتر احترام زیادی بگذارید. موقع ارتباط به شدت مودب باشید. تحت هیچ شرایطی خشم‌تان را در میان عموم نشان ندهید چرا که بسیار بی‌ادبانه تلقی می‌شود. هیچ‌وقت از همکارتان جلوی جمع انتقاد نکنید و او را خجالت‌زده نکنید. به جای «نه» گفتن از جملاتی مثل «سعی خواهم کرد» استفاده کنید. اگر سوالی از شما پرسیده شد قبل از جواب‌دادن لحظه‌ای مکث کنید تا بدانند که به آن خوب فکر کرده‌اید.

وقتی وارد خانه‌ای در مالزی می‌شوید کفش‌تان را دربیاورید.

اسامی- برای خطاب کردن اشخاص حتما قبل از نام آنها - ترجیحا نام فامیل - از آقا و خانم استفاده کنید.

کارت ویزیت - گروه میهمان عموما اول کارت ویزیت را به طرف مقابل می‌دهند. چه موقع دادن کارت ویزیت چه موقع گرفتنش، آن را با دو دست بگیرید. وقتی کارت ویزیت را گرفتید حتما خیلی کوتاه به نوشته‌های آن توجه کنید و بعد آن را درون جیب بگذارید یا روی میز روبه‌رویتان قرار دهید. کارت خود را به زبان مالایی - یا اگر شریک‌تان چینی است، چینی - ترجمه کنید.

 

تراز تجاری مالزی

همان‌طور که در این نمودار می‌بینید تراز تجاری مالزی (به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی) از دهه ۱۹۶۰ تا سال ۲۰۰۰ عموما مثبت بوده - اما نه‌چندان زیاد - اما از سال ۲۰۰۰ به این طرف شاهد رشد چشمگیر تراز تجاری مالزی هستیم.


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر