چکیده مطلب
شناسایی و ارزیابی ریسک‌های قراردادهای خارجی صنعت نفت (IPC – TOTAL)با رویکرد مدیریت کیفیت جامع و با استفاده از مدل تلفیقی گسترش عملکرد کیفیت (QFD)و تجزیه و تحلیل بالقوه خرابی(FMEA) فازی
چکیده
ایران به عنوان یک کشور نفت خیز نیاز به سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز دارد که با توجه به میزان سرمایه گذاری، وجود شرکت های بزرگ بین المللی جهت همکاری در صنعت نفت و گاز ایران بسیار با اهمیت می باشد. با توجه به اهمیت صنعت نفت در اقتصاد کشور، کاهش ریسک‌های این حوزه نه تنها باعث کاهش هزینه‌های شرکت‌های نفتی می‌شود؛ بلکه اثرات آن در صنایع مرتبط با صنعت نفت و نهایتا در اقتصاد کشور نیز ملموس می‌باشد. از طرفی با توجه به اهمیت قراردادهایی که با شرکت‌های خارجی بسته می‌شود؛ چه از لحاظ میزان ارز خارج شده از کشور و چه از لحاظ مسائل امنیت ملی، کاهش ریسک‌های قراردادهای بسته‌شده با شرکت‌های خارجی نه تنها از اهمیت زیادی برای صنعت نفت برخوردار می‌باشد؛ بلکه از لحاظ امنیت ملی نیز دارای اهمیت بیشماری می‌باشد. با توجه به نکات گفته شده هدف از انجام این پژوهش شناسایی و ارزیابی ریسک‌های قراردادهای خارجی صنعت نفت (IPC-TOTAL) با رویکرد مدیریت کیفیت جامع می‌باشد و برای این منظور از مدل تلفیقی گسترش عملکرد کیفیت و تجزیه تحلیل بالقوه خرابی فازی استفاده می‌شود. از جمله نوآوری‌های پژوهش؛ عدم شناسایی و ارزیابی ریسک های قراردادهای خارجی صنعت نفت(IPC-TOTAL) از نقطه نظر کاهش ریسک و کاهش هزینه‌های مادی و غیر مادی از طریق مباحث کیفیت و هزینه‌ای است، به ویژه اینکه این پژوهش می‌تواند مبنایی برای سایر قراردادهای خارجی صنعت نفت (IPC) نیز قرار گیرد. نتایج پژوهش بیانگر این است که از بین شاخص‌های مدیریت کیفیت جامع مورد مطالعه، شاخص‌های آموزش و توسعه و سنجش و باز خورد که با کسب بیشترین وزن به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را به خود اختصاص داده‌اند مهم‌ترین ابعاد مدیریت کیفیت جامع در ارزیابی ریسک‌های قراردادهای خارجی صنعت نفت می‌باشند و مدیریت کلان وزارت نفت می‌تواند با انجام پژوهش و رفع موانع موجود در خصوص ابعاد مدیریت کیفیت جامع بخصوص این سه بعد که از مهم‌ترین ابعاد مدیریت کیفیت جامع می‌باشند، تا حدود زیادی ریسک قراردادهای خارجی منعقد شده را کاهش دهد. همچنین از بین 39 ریسک‌ شناسایی شده، تعریف نادرست محدوده کاري و شرح وظایف طرف‌هاي درگیر در پروژه توسط کارفرما با بیشترین RPN بدست آمده مهترین ریسک می‌باشد و بعد از آن ریسک‌های: نوسانات قیمت ارز، عدم توجه به ضعف‌های فنی-تکنولوژیکی پیمانکار، عدم تامین بودجه کافی براي طرح در زمان هاي مناسب که منجر به طولانی شدن زمان اجرا خواهد شد و اشتباه در انتخاب نوع (تیپ) قرارداد به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند.

کلمات کلیدی: مدیریت ریسک، مدیریت کیفیت جامع، گسترش کارکرد کیفیت (QFD)، تجزیه و تحلیل خطاهای بالقوه (FMEA).