نوع قانون بخشنامه
محل صدور بانک مرکزي
تاريخ 1386/07/05
شماره قانون 60/1039
عنوان قانون در خصوص‌ شرايط و ضوابط اعطاي‌ تسهيلات‌ ارزي‌، از محل‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌
متن کامل قانون:

  بانك‌............ پيرو بخشنامه‌ شماره‌ 60/1129 مورخ‌ 2/5/1385، بدينوسيله‌ بند (2) از صورتجلسه‌ مورخ 24/4/1385 هيأت‌امناء حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ درخصوص‌ اصلاح‌ بند (14) از قسمت‌ (ر) شرايط و ضوابط اعطاي‌ تسهيلات‌ ارزي‌ مصوب‌مورخ‌ 13/10/1384 هيأت‌ امناء حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ موضوع‌ بخشنامه‌ شماره‌ 60/1218 مورخ‌ 3/12/1384 بشرح‌ ذيل‌ارسال‌ مي‌گردد: >براي‌ جلوگيري‌ از تضييع‌ منابع‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ و حصول‌ اطمينان‌ از مصرف‌ بهينه‌ آن‌، منطبق‌ با درخواست‌هاي‌واصله‌ ـ بانك‌ عامل‌ موظف‌ است‌ به‌ طرق‌ مختلف‌، از جمله‌ استعلام‌ از مؤسسات‌ بازرسي‌ كننده‌ مجاز يا اخذ نظرات‌مشورتي‌ گمرك‌ يا وزارتخانه‌ تخصصي‌ ذيربط، از مناسب‌ بودن‌ قيمت‌ موضوع‌ پروفرم‌ها و اصالت‌ صادركننده‌ آن‌، اطمينان‌حاصل‌ كند. روش‌ مورد استفاده‌ براي‌ حصول‌ اطمينان‌ مذكور بايد در سوابق‌ و مدارك‌ هر يك‌ از معاملات‌ و خريدهامنعكس‌ و ثبت‌ شود. در صورتي‌ كه‌ اطمينان‌ ازمناسب‌ بودن‌ قيمت‌هاي‌ مورد اشاره‌ و اصالت‌ صادركننده‌ پروفرم‌ها به‌ روش‌مذكور امكانپذير نباشد، كميته‌اي‌ متشكل‌ از نمايندگان‌ وزارت‌ صنايع‌ و معادن‌ (به‌ عنوان‌ دبير كميته‌)، بانك‌ عامل‌، گمرك‌جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ و در صورت‌ لزوم‌، دستگاه‌ تخصصي‌ ذيربط، نسبت‌ به‌ بررسي‌ موضوع‌ اقدام‌ و تصميم‌ لازم‌ رااتخاذ خواهند كرد< خواهشمند است‌ مراتب‌ را جهت‌ اجرا به‌ كليه‌ شعب‌ ارزي‌ ذيربط ابلاغ‌ و بر حسن‌ اجراي‌ آن‌ نظارت‌فرمائيد.اداره‌ سياست‌ها و مقررات‌ ارزي‌

 * متن‌ بخشنامه‌ شماره‌ 60/1218 مورخ‌ 3/12/1384 بانك‌ مركزي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ به‌ شرح‌ زير مي‌باشد: بانك‌....... پيرو بخشنامه‌ شماره‌ 60/1092 مورخ‌  5/6/1385و در راستاي‌ ماده‌ يك‌ قانون‌ برنامه‌ چهارم‌ توسعه‌ اقتصادي‌، اجتماعي‌ و فرهنگي‌جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌، بدينوسيله‌ شرايط و ضوابط اعطاي‌ تسهيلات‌ ارزي‌ از محل‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ مصوب‌ 13/10/1384 هيات‌امناء محترم‌ حساب‌ مزبور، بعنوان‌ جايگزين‌ شرايط و ضوابط مصوب10/5/84 ابلاغي‌ طي‌ بخشنامه‌ فوق‌، قرارداد عامليت‌ اعطاي‌تسهيلات‌ ارزي‌ (قرارداد عمومي‌) پ وپ قرارداد عامليت‌ اعطاي‌ تسهيلات‌ ارزي‌ به‌ صادرات‌ پ و نامه‌ شماره‌ اب‌1844/ مورخ‌ 27/11/1384 اداره‌ بين‌ الملل‌ اين‌ بانك‌، در خصوص‌ نحوه‌ استفاده‌ از نرخ‌ CIRRجهت‌ محاسبه‌ سود تسهيلات‌ اعطايي‌ از محل‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌،به‌ پيوست‌ ارسال‌ مي‌شود. خواهشمند است‌ مراتب‌ را جهت‌ اجرا به‌ كليه‌ شعب‌ ارزي‌ ذيربط، ابلاغ‌ و بر حسن‌ اجراي‌ آن‌ نظارت‌ نمايند. اداره‌ سياستها و مقررات‌ ارزي‌

قرارداد عامليت

اين قراردا مستند به بند"د" ماده (1) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، آيين نامه اجرائي مربوط( مصوبه شماره 22513/ت 33332 ه مورخ 12/4/1384 هيات وزيران و اصلاحيه هاي بعدي آن) و شرايط و ضوابط اعطاي تسهيلات ( مصوب نشست مورخ 16/5/86 هيات امناي حساب ذخيره ارزي)، در تاريخ 00/00/1386 بين معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور به عنوان واگذارنده اعتبار و بانك ........به عنوان بانك عامل، به منظور اعطاي تسهيلات ارزي به طرح هاي متقاضيان واجد شرايط دريافت اين تسهيلات منعقد شده است.

ماده 1- بانك عامل حداكثربه ميزان ارز تخصيص يافته از محل ذخيره ارزي، با متقاضيان استفاده از تسهيلات حساب ذخيره ارزي براي آن دسته از طرح هايي كه به تشخيص خود و نيز وزارتخانه تخصيصي ذي ربط از توجيه فني، مالي و اقتصادي لازم برخوردار بوده و توانايي تامين در آمد لازم ( اعم از ريالي و ارزي) را براي باز پرداخت اقساط تسهيلات مصوب به صورت ارزي دارا باشند، قرارداد منعقد مي كند، بديهي است لازمه پذيرش طرح ها در قالب بخش هاي مذكور اطمينان خاطر از وجود تضمين هاي لازم و كافي است.

ماده 2- بانك عامل در پذيرش طرح ها و اعطاي تسهيلات موضوع اين قرارداد به متقاضيان، ملزم به رعايت مفاد شرايط و ضوابط اعطاي تسهيلات از محل حساب ذخيره ارزي(مصوب نشست مورخ 16/05/86 هيات امناي حساب ذخيره ارزي) و همچنين ساير مصوبات هيات امناي حساب ذخيره ارزي است.

ماده 3- بانك عامل، تنها تا پايان برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ایران اقدام به پذيرش، بررسي طرح و انعقاد قرارداد با تسهيلات گيرنده مي كند.

ماده 4- از سود متعلق به تسهيلات اعطايي 60( شصت) به بانک عامل و 40 ( چهل ) درصد بقیه به حساب ذخیره ارزی واریز می شود.

تبصره1: نرخ سهم سود بانك عامل حداقل 2(دو) واحد درصد يا 60(شصت) در صد سود تسهيلات اعطايي، هركدام كه بيشتر باشد خواهد بود.

تبصره2: در موارد استثنايي چنانچه بر اساس مصوبات هيات امناي حساب ذخيره ارزي رخ سود تسهيلات كمتر از 2(دو) درصد تعيين شود، كل سود تسهيلات اعطائي به بانك عامل تعلق خواهد گرفت.

ماده 5- بر اساس بند "و" ماده (11) آيين نامه اجرايي ماده (1) برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران بانك هاي عامل، تنها نرخ كارمزدي كه توسط هيات امناي حساب ذخيره ارزي تعيين مي شود را ملاك عمل قرار خواهند داد.

ماده 6- بانك عامل تسهيلات موضوع اين قرارداد را به ارزهاي عمده مورد معامله اعلام شده توسط بانك مركزي و متناسب با نياز هاي ارزي طرح پرداخت و وصول خواهد كرد.

ماده 7- بانك عامل مسئول ارزيابي، تاييد يا رد توجيه فني، مالي واقتصادي طرح بوده و بررسي قابليت تامين منابع براي باز پرداخت تسهيلات را نيز بر عهده دارد. بانك عامل پس از حصول اطمينان كامل از واقعي و موجه بودن طرح با اخذ تاييديه از وزارتخانه تخصيصي ذي ربط در خصوص توجيه فني و اقتصادي آن و رعايت الويت هاي ابلاغي توسط هيات امناي حساب ذخيره ارزيف موضوع بند " الف " ماده (11) آيين نامه اجرايي، نسبت به عقد قرارداد تامين مالي با تسهيلات گيرنده اقدام خواهد كرد.

ماده 8- بانك عامل ملزم به قبول ريسك باز پرداخت تسهيلات ( اعم از اصل و سهم سود دولت )، وصول منظم اقساط از متقاضي واريز آن به حساب ذخيره ارزي است.

تبصره : چنانچه وصول اقساط ارزي به هر دليل ممكن نشود، بانك عامل بايد تمهيدات لازم در خصوص تبديل وثيقه هاي ماخوذه و ابتياع ارز اقساط باز پرداختي بابت اصل، سود و دير كرد براي واريز به حساب ذخيره ارزي را پيش بيني مي كند.

ماده9- بانك عامل موظف است در سر رسيد اقساط و حداكثر ظرف مدت چهار روز كاري اصل و سهم سود دولت را به حساب ذخيره ارزي واريز كند. دراين خصوص هيچ گونه اعلام و ادعايي در مورد عدم وصول اصل و سود تسهيلات اعطايي به متقاضيان از جانب بانك عامل قابل قبول نخواهد بود.

تبصره : در صورت تاخير در تاديه بدهي، اعم از اصل و سود، از طرف تسهيلات گيرنده در سر رسيد باز پرداخت ، جريمه دير كرد بر اساس نرخي كه توسط هيات امناي حساب ذخيره ارزي تعيين شده است محاسبه ووصول مي شود. با توجه به الزام رعايت مفاد اين ماده، كل جريمه دير كرد دريافتي از تسهيلات گيرنده به بانك عامل تعلق خواهد داشت.

ماده 10- در مواقع لزوم براي تبديل ارزها همواره نرخ روز باز پرداخت ملاك عمل خواهدبود.

ماده 11- بانك عامل در چارچوب دستور العمل هاي اجرايي و شرايط و  ضوابط مصوب هيات امناي حساب ذحيره ارزي و بخشنامه هاي بانك مركزي، نحوه اقدام براي استفاده از تسهيلات موضوع اين قرارداد را به صورت آگهي در روزنامه هاي کثيرالانتشار اعلام ميكند. بانك عامل بايد گزارش اقدامات انجام شده و عمل كرد قراردادهاي منعقده را مطابق فرم هاي دريافتي به صورت ماهانه تنظيم، يك نسخه از آن را به دبير خانه هيات امناي حساب ذخيره ارزي و يك نسخه آن را به اداره آمار و تعهدات ارزي بانك مركزي ارسال كند.

ماده 12- حسابرس(بازرس قانوني) بانك عامل موظفف است حسب مورد و يا اعلام معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور و موافقت وزير امور اقتصادي و دارائي نسبت به چگونگي اقدامات بانك عامل موضوع اين قرارداد رسيدگي و نتيجه را به معاونت مزبور اعلام دارد. هزينه رسيدگي به عهده معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور خواهد بود.

ماده 13- بانك عامل موظف است با نمايندگان معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رويس جمهور كه براي نظارت بر اجراي مفاد موضوع اين قرارداد معرفي مي شوند همكاري لازم را به عمل آورد.

ماده 14- اين قرارداد، كه جايگزين قرارداد/قراردادهاي شماره...................مورخ......................مي شود، در دو نسخه و 14 ماده و 4 تبصره تنظيم شده و هر دو نسخه كه به امضاي مجاز طرفين رسيده در حكم واحد است.

معاون امور اقتصادي و هماهنگي برنامه و بودجه                                    مدير عامل بانك............

معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور

 

دستور العمل‌ شرايط و ضوابط ضوابط اعطاي‌ تسهيلات‌ ارزي‌ - موضوع‌ ماده‌ (1) قانون‌ برنامه‌ چهارم‌ توسعه‌:

مصوب‌ هيات‌ امناء حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ (13/10/1384) سازمان‌ مديريت‌ و برنامه‌ ريزي‌ كشور، بانكهاي‌ دولتي‌ و خصوصي‌ پس‌ از تاييد توسط بانك‌ مركزي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ با انعقادقرارداد عامليت‌ با سازمان‌ مديريت‌ و برنامه‌ ريزي‌ كشور در چارچوب‌ شرايط و ضوابط زير، اجازه‌ اعطاي‌ تسهيلات‌ از محل‌ حساب‌ذخيره‌ ارزي‌ را دارا خواهند بود.

« شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی»

(موضوع بند "د" ماده "1" قانون برنامه چهارم توسعه)

مصوب جلسه مورخ 16/5/1386 هیأت امنای حساب ذخیره ارزی

بانک های دولتی و خصوصی، پس از تأیید توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، با انعقاد قرارداد عاملیت با معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور در چارچوب شرایط و ضوابط زیر اجازه اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی را دارا خواهند بود.

الف) نوع ارز و واحد محاسبات

1- واحد پول محاسبات دلار آمریکا است.

2- پرداخت هایی که از محل حساب ذخیره ارزی به طرح ها صورت می گیرد، بر اساس ارز مورد نیاز طرح به هر ارز جهان روای دیگر که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می شود، امکان پذیر خواهد بود.

3- بازپرداخت تسهیلات ارزی استفاده شده به همان ارزی خواهد بود که به طرح پرداخت شده است.

ب) بخش های مجاز

بخش های مجاز برای اخذ تسهیلات توسط متقاضیان عبارتند از: بخش های صنعت، معدن، کشاورزی، حمل و نقل، خدمات (از جمله گردشگری و ...)، فناوری اطلاعات، صادرات کالاها و خدمات و صدور خدمات فنی- مهندسی

پ) اشخاص مجاز:

اشخاص مجاز برای استفاده از تسهیلات حساب ذخیره ارزی عبارتند از:

1- تمام اشخاص حقیقی ایرانی که در بخش های مجاز مذکور در بند "ب" فعالیت می کنند و مجوزهای قانونی در این خصوص را دارا هستند.

2- تمام اشخاص حقوقی ایرانی که واجد شرایط زیر باشند:

الف- اکثریت سهام یا سرمایه آنها متعلق به بخش خصوصی یا تعاونی باشد.

ب- محل فعالیت تولیدی آنها در ایران باشد. در صورتی که فعالیت آنها خدماتی است محل اصلی فعالیت خدماتی آنها در ایران باشد.

پ- در صورت وجود سهامدار حقیقی غیرایرانی، سهم این بخش از سهام و حق رأی آنها از 25 (بیست و پنج) درصد بیشتر نباشد.

ت- در صورت وجود سهامدار بخش دولتی، سهم این بخش از 40 (چهل) درصد سهام دارای حق رأی تجاور نکند.

3- شرکت های ایرانی که اکثریت سهام آنها متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر ایرانی است. مشروط به فعالیت در چارچوب قانون تشویق و حمایت رمایه گذاری خارجی.

تبصره: اعطای تسهیلات به این دسته از شرکت ها حداکثر به میزان (چهل) درصد ارزش کل طرح مجاز خواهد بود.

ب) فعالیت های قابل قبول

1- تمام فعالیت های سرمایه گذاری در طرح های تولیدی و کارآفرینی صنعتی، معدنی، کشاورزی، حمل و نقل، خدمات (از جمله گردشگری و ...) فناوری اطلاعات، صادرات کالاها و خدمات و صدور خدمات فنی- مهندسی بخش های تعاونی و خصوصی

2- سرمایه گذاری برای ایجاد ظرفیت های جدید از جمله خرید تجهیزات و ماشین آلات، دانش فنی و پرداخت هزینه های نصب و راه اندازی مربوط به طرح های تولیدی و کارآفرینی مذکور در بند بالا

3- سرمایه گذاری برای توسعه و بازسازی ظرفیت های تولیدی موجود.

4- تمامی طرح هایی که در چارچوب بخش های فوق به تشخیص بانک عامل و وزارتخانه تخصصی ذی ربط از توجیه فنی، اقتصادی و مالی لازم برخوردارند (اعم از آنکه طرح صادراتی یا غیرصادراتی باشد) و قادر به تأمین درآمد لازم (اعم از ریالی یا ارزی) برای بازپرداخت اقساط اصل و سود تسهیلات به صورت ارزی با تضمین کافی باشند.

تبصره: در تمام موارد بالا، سرمایه گذاری در طرح های بهینه سازی انرژی و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و گردشگری از اولویت برخوردار خواهد بود.

5- صدور ضمانتنامه برای شرکت های ایرانی برنده در مناقصات بین المللی

6-  طرح های سرمایه گذاری مشترک که در چارچوب قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به تصویب برسند.

7-  طرح های صادراتی کالاها و خدمات ایرانی، در قالب اعتبار فروشنده (Supplier Credit) و اعتبار خریدار (Buyer Credit) و اعطای خطوط اعتباری کوتاه مدت (حداکثر یک ساله)، به منظور تشویق و توسعه صادرات غیرنفتی.

ث) سودآوری طرح ها

حداقل نرخ بازده مورد انتظار طرح نباید از نرخ سود تأمین مالی تسهیلات کمتر باشد.

ج) نرخ سود، کارمزد، دیرکرد و تخفیف

1- نرخ سود مورد انتظار تسهیلات اعطایی بر اساس تفاهم بانک عامل و تسهیلات گیرنده، به طور عام نرخ بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) شش ماهه به اضافه 2 (دو) درصد یا CTRR به اضافه 2 (دو) درصد در سال خواهد بود.

درخصوص تسهیلات ارزی اعطایی به صادرات، بانک عامل با توافق تسهیلات گیرنده می تواند علاوه بر دو نرخ یاد شده، نرخ بهره بین بانکی اتحادیه اروپایی (Euribor) را نیز به عنوان نرخ مبنا برای محاسبه سود تسهیلات مورد استفاده قرار دهد. در این صورت نرخ سود مورد انتظار تسهیلات اعطایی برای نرخ بهره بانکی اتحادیه اروپایی نیز (Euribor) به اضاه 2 (دو) درصد خواهد بود.

2-  نرخ سود مورد انتظار تسهیلات اعطایی به طرح های استان ها و مناطق کمتر توسعه یافته موضوع آئین نامه قانون الزام دولت به جبران عقب ماندگی های مناطق مختلف کشور که اسامی آنها توسط هیأت امنای حساب ذخیره ارزی مشخص و اعلام می شود نرخ بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) شش ماهه تعین می شود.

3-  نرخ سود تسهیلات ترجیحی، نرخ بهره بین بانکی ارزهی مربوط در بازار بین المللی (Libor) شش ماهه به اضافه 5/0 (نیم) درصد و یا CIRR به اضافه 5/0 (نیم) درصد در سال خواهد بود.

4-     نرخ سود مورد انتظار در موارد خاص براساس تصمیمات هیأت امنای حساب ذخیره ارزی تعیین می شود.

5-  60 (شصت) درصد سود تسهیلات اعطایی به بانک عامل 40 (چهل) درصد بقیه به حساب ذخیره ارزی واریز می شود.

تبصره: نرخ سود سهم بانک عامل حداقل 2 (دو) واحد درصد یا 60 (شصت) درصد سود تسهیلات اعطایی، هر کدام که بیشتر باشد، خواهد بود.

6-  استرداد سود به متقاضیانی که زودتر از پایان مدت قراردادد تسهیلات مورد استفاده را به بانک پرداخت می کنند، طبق ضوابط بانکی خواهد بود.

7-  نرخ دیرکرد در صورت تأخیر در تأدیه بدهی، اعم از اصل سود در سررسید بازپرداخت، 12 (دوازده) درصد در سال عالاوه بر نرخ سود متعلق خواهد بود.

تبصره: چنانچه تسهیلات گیرنده بخشی از اقساط را در سررسید خود پرداخت کند، تنها مابه التفاوت اقساط مشمول نرخ دیرکرد خواهد بود.

8-  در صورتی که مجموع نرخ بهره بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) یا  (CIRR) یا (Euribor) علاوه بر حاشیه سود متعلق (Margin) در مورد پاره ای از اسعار و برای مصارف خاص، کمتر از دو درصد در سال باشد. در این گونه موارد حداقل نرخ سود تسهیلات اعطایی برابر 2 (دو) درصد سال محاسبه خواهد شد.

چ) محدودیت ها و احکام خاص

1- متقاضی برای استفاده از منابع حساب ذخیره ارزی، نحوه تأمین منابع ریالی مورد نیاز طرح شامل اعتبارات بانکی و آورده های سهامداران را به بانک اعلام می کند.

2- آورده متقاضی (اعم از شخص حقیقی یا حقوقی) به تشخیص بانک عامل در هر طرح حداقل معادل 25 (بیست و پنج) درصد کل هزینه ریالی و ارزی طرح (بر مبنای ارزیابی فنی، مالی و اقتصادی بانک عامل) خواهد بود.

تبصره 1: آورده متقاضی در طرح هایی که تأمین مالی آنها ترکیبی از تسهیلات اعطایی بانک از سایر منابع، تسهیلات فاینانس (خودگردان- غیرخودگردان) و حساب ذخیره ارزی است، از 25 (بیست و پنج) درصد معادل ریالی تسهیلات که از محل حساب ذخیره ارزی تأمین خواهد شد کمتر نخواهد بود.

تبصره 2: آورده متقاضی در نقاط کمتر توسعه یافته موضوع جزء (2) بند "ج" حداقل 10 (ده) درصد کل هزینه ارزی و ریالی طرح است.

تبصره 3: آورده متقاضی برای طرح صادراتی حداقل 15 (پانزده) درصد کل هزینه ارزی و ریالی طرح است.

تبصره 4: آورده سرمایه گذار خارجی در سرمایه گذاری های مشترک، که در چارچوب قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به تصویب می رسند، به صورت نقدی و غیر نقدی (مانند ماشین آلات طرح) خواهد بود.

3-  اعطای تسهیلات برای سرمایه درگردش طرح ها (از جمله برای تأمین مواد اولیه، قطعات یدکی و ... ) ممنوع است.

4-  ورود ماشین آلات و کالاهای مستعمل از محل تسهیلات حساب ذخیره ارزی ممنوع و موارد استثنا در صورت تأیید بانک عامل، موکول به تأیید هیأت امنای حساب ذخیره ارزی است.

5-  ورود ماشین آلات و تجهیزات انباری (Stock) نو از محل تسهیلات حساب ذخیره ارزی به شرط انطباق مشخصات آن با هدف طرح و استانداردهای فنی و تأیید دستگاه تخصصی ذی ربط بلامانع است.

6-  استفاده از تسهیلات ارزی برای طرح های مربوط به مناطق آزاد تجاری- صنعتی درچارچوب مفاد بند (1) صورتجلسه مورخ 28/5/1385 هیأت امنای حساب امکان پذیر است.

7-  استفاده از تسهیلات ارزی در مناطق ویژه اقتصادی، تنها برای طرح های سرمایه گذاری در زمینه های تولیدی بخش های صنعت و معدن امکان پذیر است.

تبصره: نحوه رفع تعهد از اعتبارات گشایش شده به مناطق مذکور براساس برگ ترخیص قطعی کالا یا گواهی دیگری که پس از طی مسیر ارزیابی و ارزشیابی توسط گمرک صادر می شود، خواهد بود.

8-  اعطای تسهیلات به شرکت های مجاز، مشروط به آن است که نسبت حقوق صاحبان سهام به مجموع دارایی های شرکت در هر مقطع زمانی از 20 (بیست) درصد کمتر نباشد.

9-  رعایت مفاد قانون حداکثر استفاده از توان فنی، مهندسی تولیدی، صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات - مصوب 12/12/1375- در چارچوب اعلام شده از طرف هیأت امنای حساب ذخیره ارزی، برای تمام استفاده کنندگان از تسهیلات موضوع این دستور العمل الزامی است.  

10-  میزان تسهیلات پرداختی به صادرکنندگان براساس ارز مورد نیاز برای صادرات به تشخیص بانک عامل و به استناد ارزیابی اعتبار متقاضی تسهیلات ( ترجیحاً براساس روند صادرات سه سال گذشته واحد مربوط ) تعیین خواهد شد.

تبصره : صادرکنندگانی که نسبت به انعقاد قرارداد و صدور کالاها و خدمات به  شعب یا نمایندگی خود یا خریدارانی که وابسته یا تابع آنها هستند ، اقدام کنند ، مشمول استفاده از تسهیلات ارزی نخواهند بود.

11- در مورد تسهیلات مربوط به صدور کالا  و خدمات و صدور خدمات فنی و مهندسی، پرداخت تسهیلات ارزی از طریق گشایش اعتبار و معامله اسناد حمل و یا براساس قرار داد تسهیلات و وصورت وضعیت های انجام کار و یا اسناد حمل در وجه صادر کننده ، که به تائید بانک عامل می رسد ، امکان پذیر خواهد بود.

12- اعطای تسهیلات صادراتی در قالب اعتبار خریدار و اعطای خطوط اعتباری کوتاه مدت در سقف اعتباری تعیین شده توسط هیات امنای حساب ذخیره ارزی برای این امر امکان پذیر خواهد بود.

13- نحوه عمل در موارد مسکوت این دستورالعمل تابع مصوبات شورای پول و اعتبار خواهد بود.

ح‌ - مدت‌ تامين‌ مالي‌

دوره‌ استفاده‌ از تسهيلات‌ براي‌ سرمايه‌ گذاري‌ و بهره‌ برداري‌ آزمايشي‌ از طرحها حداكثر سه‌ سال‌، دوره‌ تنفس‌ حداكثر شش‌ ماه‌ و دوره‌بازپرداخت‌ تسهيلات‌ اعطايي‌ حداكثر پنج‌ سال‌ پس‌ از دوره‌هاي‌ ياد شده‌ بنا به‌ تشخيص‌ بانك‌ عامل‌ مي‌باشد. مجموع‌ دوره‌هاي‌ استفاده‌تنفس‌ و بازپرداخت‌ از حداكثر هشت‌ سال‌ تجاوز نخواهد كرد.

تبصره 1: مجموع‌ دوره تامین مالی براي مناطق کمترتوسعه‌ يافته و طرح های دارای شرایط ترجیحی ، موضوع جزء 2 و جزء 3 بند >ج‌< تا 10 سال‌ ( دوره استفاده حداکثر 3 سال ، تنفس حداکثر 1 سال و بازپرداخت حداکثر 7 سال) مجاز مي‌باشد.

تبصره 2: در موارد خاص بانک عامل به تشخیص خود مجاز است حداکثر 12 ماه به دوره استفاده افزوده و به طور متناسب از دوره بازپرداخت بکاهد.

تبصره 3: مجموع دوره تامین مالی صادرات در قالب اعتبار فروشنده و خریدار برای کالاهای مصرفی حداکثر دو سال و برای صادرات کالاهای سرمایه ای ( به ازای عمر مفید آن ) و همچنین صدور خدمات فنی و مهندسی حداکثر پنج سال خواهد بود. تفکیک این زمان به دوره استفاده ، تنفس و بازپرداخت به تشخیص بانک عامل خواهد بود.

تبصره 4: مدت تامین مالی خطوط اعتباری اعطایی کوتاه مدت برای صادرات حداکثر یک سال خواهد بود.

تبصره 5 : در موارد استثنايي‌ تغيير زمان‌ دوره‌هاي‌ استفاده‌،تنفس‌ و بازپرداخت‌ توسط هيات‌ امناء حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ تعيين‌ مي‌گردد.

خ‌ - انواع‌ وثيقه‌

هر يك‌ از دارايي‌ها و ابزارهاي‌ زير به‌ تشخيص‌ بانك‌ به‌ عنوان‌ وثيقه‌ پذيرفته‌ خواهد شد.

1 - زمين

2 - ماشين‌ آلات‌ و تجهيزات‌

3 - سهام‌ شركت‌هاي‌ پذيرفته‌ در بورس

‌4 - سهام‌ شركتهاي‌ خارج‌ از بورس‌

5 - تضمين‌ بانكي‌ واعتبارات‌ اسنادي‌ معتبر بانك‌هاي‌ خارجي‌ به‌ نفع‌ متقاضي‌ ايراني

‌6 - اسناد قابل‌ وصول

‌7 - سفته‌ مديران‌ شركت

‌8 - پروانه‌ بهره‌ برداري‌از معدن

9 - صورت‌ وضعيت‌هاي‌ تاييد شده‌ و بدهي‌هاي‌ قطعي‌ دستگاه‌هاي‌ اجرايي‌ دولتي‌ به‌ متقاضي‌ همراه‌ تاييديه‌ ذينفع‌ مبني‌ برانتقال‌ منافع‌ متضمنه‌ به‌ بانك‌

10 - اوراق‌ مشاركت‌ خصوصي

‌11 - هر نوع‌ تامين‌ ديگري‌ كه‌ براي‌ بانك‌ قابل‌ قبول‌ باشد .

د- شرايط بازپرداخت

‌ 1 - برنامه‌ بازپرداخت‌ تسهيلات‌ طبق‌ روش‌ بانك‌ و در مورد هر طرح‌ باتوجه‌ به‌ شرايط طرح‌ طبق‌ تشخيص‌ بانك‌ و در مورد طرحهاي‌داراي‌ شرايط ترجيحي‌، در چارچوب‌ اعلام‌ شده‌ توسط هيات‌ امناء حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ تنظيم‌ خواهد شد.

2 - بانك‌ عامل‌ مكلف‌ است‌ در سررسيد بازپرداخت‌، اصل‌ و سود سهم‌ دولت‌ را به‌ همان‌ ارز پرداخت‌ شده‌ به‌ اعتبار / اعتبارات‌ اسنادي‌گشايش‌ يافته‌ با مشتري‌، بلافاصله‌ و حداكثر تا چهار روز كاري‌ به‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ واريز نمايد در غير اين‌ صورت‌ مشمول‌ نرخ‌ ديركرد مندرج‌ در بند >ج‌< خواهد بود. بديهي‌ است‌ در صورت‌ درخواست‌ متقاضي‌ مبني‌ بر پرداخت‌ تعهد خود به‌ ارز ديگري‌ به‌ جز ارزاعتبار، نرخ‌ روز بازپرداخت‌ ملاك‌ عمل‌ خواهد بود.ليكن‌ بانك‌ عامل‌ موظف‌ است‌ ارز موضوع‌ اعتبار (ارز پرداخت‌ شده‌) را به‌ حساب‌ذخيره‌ ارزي‌ واريز نمايد.

3 - متقاضيان‌ استفاده‌ از تسهيلات‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ مي‌توانند مخاطرات‌ نوسانات‌ نرخ‌ برابري‌ ارزها در مقابل‌ يكديگر را با استفاده‌ ازخدمات‌ بانكهاي‌ داخلي‌ و خارجي‌ براي‌ مبلغ‌ تسهيلات‌ ارزي‌ دريافتي‌ پوشش‌ دهند.
در صورت‌ عدم‌ پوشش‌، آثار ريسك‌ نوسانات‌ برعهده‌ استفاده‌ كننده‌ از تسهيلات‌ خواهد بود.

4- بازپرداخت اقساط تسهیلات، به تشخیص بانک عامل ، به روش ساده یا پلکانی امکان پذیر است. در روش بازپرداخت پلکانی مبلغ قسط اول نباید از 40 کمتر باشد.

ذ - نرخ‌ تسعير

 نرخ‌ تسعير در هر مورد كه‌ ضرورت‌ پيدا كند، نرخ‌ روز خواهد بود.

 ر - مسئوليت‌ بانك‌ عامل

‌ 1 - اطلاع‌ رساني‌ و آگاه‌ ساختن‌ مردم‌ از امكانات‌، شرايط و تسهيلات‌ مووضع‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ از طريق‌ رسانه‌هاي‌ جمعي

‌ 2 - ايجاد واحد پذيرش‌ طرح‌هاي‌ متقاضيان‌ سرمايه‌ گذاري‌ در حد نياز در شعب‌ بانك‌هاي‌ عامل‌ در تهران‌،
مراكز استانها و ساير شهرستانها

 3 - تجهيز واحدهاي‌ پذيرش‌ بانك‌ از نظر تخصص‌هاي‌ فني‌، مالي‌ واقتصادي

‌ 4 - احراز خصوصي‌ يا تعاوني‌ بودن‌ طرحهاي‌ پيشنهادي‌ متقاضيان‌ سرمايه‌ گذاري‌

 5 - احراز كفايت‌ بازدهي‌ طرحها به‌ ميزاني‌ كه‌ از نرخ‌ مورد انتظار سود تامين‌ مالي‌ تسهيلات‌ كمتر نباشد

 6 - ارزيابي‌ گزارش‌هاي‌ توجيه‌ فني‌ -اقتصادي‌ طرحها

 7 - ارسال‌ گزارش‌هاي‌ توجيه‌ فني‌ - اقتصادي‌ طرحهاي‌ موجه‌ به‌ وزارتخانه‌هاي‌ تخصصي‌ ذيربط

 8 - انعقاد قرارداد تامين‌ مالي‌ طرحهاي‌ موجه‌ و تاييد شده‌ با متقاضي‌

 9 - احراز اطمينان‌ از تامين‌ منابع‌ ريالي‌ مورد نياز طرحها توسط متقاضي‌

 10 - تعيين‌ مدت‌ دقيق‌ و برنامه‌ ريزي‌ شده‌ تامين‌ مالي‌ طرحها و برنامه‌ بازپرداخت‌ تسهيلات

‌ 11 - نظارت‌ بر پيشرفت‌ طرحها و ارسال‌ گزارش‌هاي‌ ماهانه‌ پيشرفت‌ اقدامات‌ و عملكرد طرحها به‌ سازمان‌ مديريت‌ و برنامه‌ ريزي‌كشور و بانك‌ مركزي‌

 12 - الزام‌ به‌ قبول‌ ريسك‌ بازپرداخت‌ ووصول‌ اقساط متقاضي‌ و بازپرداخت‌ بهنگام‌ تسهلات‌ (اعم‌ از اصل‌ و سود سهم‌ دولت‌) به‌حساب‌ ذخيره‌ ارزي

‌ 13 -رعايت‌ دقيق‌ مصوبات‌ هيات‌ امنا حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ كه‌ توسط دبير هيات‌ امنا حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ و يا بانك‌ مركزي‌ جمهوري‌اسلامي‌ ايران‌ ابلاغ‌ گرديده‌ است‌.

14 - براي‌ جلوگيري‌ از تضييع‌ منابع‌ حساب‌ ذخيره‌ ارزي‌ و حصول‌ اطمينان‌ از مصرف‌ بهينه‌ آن‌ منطبق‌ با درخواست‌هاي‌ واصله‌،بانك‌عامل‌ موظف‌ است‌ تمهيدات‌ لازم‌ را از طريق‌ وزارت‌ بازرگاني‌، موسسات‌ بازرسي‌ كننده‌ مجاز و يا گمرك‌ جهت‌ اطمينان‌ از مناسب‌ بودن‌قيمت‌ موضوع‌ پروفرما بكار گيرد.

15 - در صورت‌ حصول‌ اطمينان‌ از عدم‌ انطباق‌ كالا و قيمت‌ آن‌ با مدارك‌ موجود، بانك‌ عامل‌ بايستي‌ پيش‌ بيني‌ اخذ مبلغ‌ موضوع‌گران‌نمايي‌ به‌ منظور دريافت‌ اصل‌، سود و كليه‌ خسارت‌هاي‌ وارده‌ را نموده‌ باشد.

 16 - آگاهسازي‌ مشتريان‌ بهنگام‌ انعقاد قرارداد از شيوه‌هاي‌ پوشش‌ ريسك‌ تغييرات‌ برابري‌ نرخ‌ ارزها در دوران‌ تامين‌ مالي‌

معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور