نظام توزیع کالا در ایران همچنان بر پایه خرده‌فروشی است

تنها 5 درصد بازار سهم فروشگاه‌های زنجیره‌ای است

تاريخ 1398/08/11 ساعت 11:55

در کنار فروشگاه‌های زنجیره‌ای باید با ساماندهی واحدهاي صنفی و راه‌اندازی « زنجیره‌های خرده‌فروشی » باعث افزایش کارایی نظام توزیع فعلی کشور شد

در شرایطی که در شهرهای بزرگ و کوچک کشور هرروز شاهد بالا رفتن یک مال هستیم و از سوی دیگر می‌بینیم که فروشگاه‌های زنجیره‌ای بخش مهمی از تبلیغات محیطی را به خود اختصاص داده‌اند و تقریباً همیشه با انبوهی از جمعیت خریداران روبه‌رو هستند؛ گزارشی که موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی وابسته به وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه‌کرده است نشان می‌دهد همچنان سهم این فروشگاه‌های زنجیره‌ای از توزیع کالا بسیار پایین است. در گزارش این مرکز با اشاره به تحول نظام توزیع کالا و خدمات در سطح جهان و ایران نوشته‌شده:« یکی از اقدامات مثبت انجام‌شده در همسویی با نظام نوین توزیع در سطح جهان در کشور ما طی یکی دو دهه اخیر، توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای در ایران بوده است، اما کماکان فروشگاه‌های زنجیره‌ای سهمی اندك و در حدود 5 درصدي را از بخش خرده‌فروشی دارند و خرده‌فروشان جزء، سهم اصلی را در اختیاردارند.»

در ادامه این گزارش با اشاره به اینکه نظام توزیع کالا در ایران هم باید با سرعت بیشتری به سمت فروشگاه‌های زنجیره‌ای برود که بهره‌وری در آن‌ها بیشتر است، نوشته‌شده:« در اقتصاد رقابتی کنونی در جهان تنها کسب‌وکارهایی توانایی حضور و حیات دارند که به‌صورت زنجیره‌ای (در مقابل انفرادي) به کسب‌وکار بپردازند. از سویی با توجه به اینکه بخش غالب نظام توزیع خرده‌فروشی کشور به‌صورت سنتی بوده و توسط واحدهاي صنفی کوچک صورت می‌پذیرد؛ قطعاً حذف این مجموعه بزرگ که اشتغال زیادي را در خود ایجاد کرده است از نظام توزیع کشور به مصلحت و حتی امکان‌پذیر نیست. واحدهاي خرده‌فروشی جزء (سوپرمارکتی‌ها و بقالی‌ها) در بخش توزیع کشور، امکان تحول و ارتقاي سیستم توزیع کشور و افزایش بهره‌وری این بخش حیاتی در معاش شهروندان را دچار چالش جدي کرده است.»

اما برای حرکت سریع‌تر نظام توزیع کالا در کشور ما به سمت شکل‌گیری فروشگاه‌های زنجیره‌ای بدون اینکه فروشگاه‌های سنتی ( بقالی‌ها ) با آسیب چندانی مواجه نشوند، راهکار چیست؟ در گزارش موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی به شکل‌گیری زنجیره‌های خرده‌فروشی اشاره‌شده است:« در کنار فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌توان ضمن ساماندهی واحدهاي صنفی و راه‌اندازی « زنجیره‌های خرده‌فروشی » باعث افزایش کارایی نظام توزیع فعلی کشور شد. منظور ا ز زنجیر ه فروشگاهی، مجموعه‌ای از واحدهاي صنفی خرده‌فروشی است که تحت یک نشان تجاري و با مدیریتی یکپارچه اداره می‌شوند.» درواقع این پیشنهاد به این مفهوم است که چند خرده‌فروشی که معمولاً هم فاصله بسیار کمی باهم دارند دست به یکپارچگی و مشارکت بزنند و فروشگاهی بزرگ‌تر را با یکدیگر تأسیس کنند.

در ادامه این گزارش به تفاوت زنجیره‌های خرده‌فروشی با فروشگاه‌های زنجیره‌ای و مزیت‌های آن اشاره‌شده است:« زنجیره فروشگاهی مشتمل بر تعداد زیادي فروشگاه با مساحت کوچک (نظیر سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های در دسترس) و گستردگی بالا است. اما فروشگاه زنجیره‌ای مشتمل بر تعداد محدودي فروشگاه با مساحت بالا (هایپرمارکت) هستند. جامعه هدف فروشگاه‌های زنجیره‌ای، بخشی از نیازمندی‌های شهروندان است که در فواصل زمانی زیاد (هفتگی یا ماهیانه) و به مقدار زیاد خرید می‌کنند؛ اما جامعه هدف زنجیره‌های خرده‌فروشی، آن قسمت از نیازمندی‌های شهروندان است که در فواصل زمانی کوتاه (روزانه) و به مقدار مایحتاج روزانه خرید می‌کنند.»

در ادامه این گزارش به نمونه‌های موفق شکل‌گیری زنجیره‌های خرده‌فروشی در جهان و فروشگاه‌هایی که شکل‌گرفته شده اشاره‌شده و آمده است:« فروشگاهی زنجیره Circle K نمونه باسابقه و موفق ایجاد چنین شبکه‌های خرده‌فروشی در دنیا هستند. زنجیره فروشگاهی Circle K در تگزاس آمریکا و از سال 1951 شروع به کارکرد. این فروشگاه‌ها که عموماً به‌اندازه سوپرمارکتی‌های ایران هستند اکنون بیش از 10 هزار فروشگاه در دسترس در بیش از 13 کشور (تمرکز اصلی: آمریکا، کانادا، آسیاي شرق و جنوب شرق) دارد که فروشگاه‌های آن‌هم از نوع مالکیتی و هم از نوع فرانچایزي (اجاره برند) هستند.»

همچنین موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی در پایان گزارش خود پیشنهاد داده است:« در کنار فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌توان ضمن سامانده‌ی واحدهاي صنفی « زنجیره‌های خرده‌فروشی» با در پیش گرفتن رویکرد ایجاد و توسعه خرده‌فروشی باعث افزایش کارایی نظام توزیع فعلی کشور شد.»


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر