بازنگری در نحوه تخصیص یارانه انرژی باردیگر از سوی دولت و مجلس مطرح شد

یارانه پنهان انرژی، موریانه اقتصاد ایران

تاريخ 1398/07/16 ساعت 10:08

طبق آمارها دهک های بالایی جامعه چندین و چند برابر دهک های پایینی جامعه از یارانه های انرژی بهره مند می شود و عملا عدالت اجتماعی در توزیع یارانه ها رعایت نمی شود. برای نمونه دهک اول 23 برابر دهک آخر جامعه از یارانه بنزین بهره مند می شود

در شرایطی که فعالان بخش خصوصی و کارشناسان اقتصادی خواستار بازنگری در نحوه تخصیص یارانه انرژی هستند و رئیس اتاق تهران مسعود خوانساری از سال گذشته بارها در این باره هشدار داده و از اثرات منفی آن بر اقتصاد و عدالت اجتماعی و اقتصادی در کشور گفته است؛ گزارش سازمان برنامه و بودجه نشان می دهد که دولت در سال جاری 987 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان انرژی پرداخت می کند که 541 هزار میلیارد تومان آن (43 درصد) سهم یارانه گاز طبیعی، 436 هزار میلیارد تومان آن (35 درصد) سهم یارانه بنزین، 181 هزار میلیارد تومان (15 درصد) سهم یارانه نفت گاز و 85 هزار میلیارد تومان ( 7درصد) سهم سایر( برق، آب و...) یارانه های پنهان انرژی است. البته این حجم از ثروت ملی در حالی به عنوان یارانه انرژی پرداخت می شود که طبق آمارها دهک های بالایی جامعه چندین و چند برابر دهک های پایینی جامعه از یارانه های انرژی بهره مند می شود و عملا عدالت اجتماعی در توزیع یارانه ها رعایت نمی شود. برای نمونه دهک اول 23 برابر دهک آخر جامعه از یارانه بنرین بهره مند می شود و این عدد برای یارانه برق 3.6 برابر و برای یارانه گاز 2.5 برابر است.

در ابتدای هفته جاری رئیس اتاق تهران در یادداشتی در همین زمینه که در روزنامه اعتماد با عنوان «فاجعه یارانه انرژی» منتشر شد؛ نوشت:« دولت ايران در طول تمام سال‌هاي گذشته، به بخش‌هاي مختلف يارانه پرداخت كرده و در شرايطي كه منابعي گسترده براي اين امر در نظر گرفته شده، آنچه در عمل رخ داده، حاكي از يك فاجعه گسترده است. فارغ از بحث يارانه نقدي كه از چند سال قبل كليد خورد و به نظر به اهداف كلان خود دست نيافته، امروز دولت در ديگر حوزه‌ها نيز يارانه پرداخت مي‌كند و مشخص نيست دقيقا اين روند با چه هدفي ادامه دارد. هدف اصلي پرداخت يارانه‌ها، حمايت از اقشار كم درآمد جامعه و افزايش عدالت اقتصادي است، اما آيا آنچه در عمل رخ مي‌دهد در مسير محقق كردن همين هدف است؟»

همچنین در بخش دیگری از این یادداشت آمده است:« وقتي يارانه به‌طور مساوي به همه اقشار پرداخت مي‌شود، يعني ميزان بهره بردن از آن بسته به امكاناتي است كه هر فرد براي بهره بردن از اين يارانه دارد. در رابطه با انرژي قطعا اقشار كم درآمد، شرايط استفاده كمتري از اقشار پردرآمد دارند و اين هدف اصلي پرداخت يارانه را رسما به فراموشي مي‌سپرد. براي مشخص شدن ميزان بزرگي اين عدد مي‌توان يك محاسبه ساده انجام داد. عددي كه دولت در حال حاضر به عنوان يارانه در بخش‌هاي مختلف پرداخت مي‌كند، اگر نقد شده و به حساب افراد ريخته شود، در هر ماه به هر ايراني به اندازه يك ميليون تومان، يارانه خواهد رسيد.»

اما باتوجه به بودجه کلانی که هر ساله برای یارانه انرژی تخصیص داده می شود، چرا دولت و مجلس و دیگر نهادهای اثر گذار هیچ گامی برای بازنگری در این خصوص بر نمی دارند؟ به اعتقاد کارشناسان؛ دولت، مجلس و.. به دلیل نگرانی از تبعات اقتصادی افزایش قیمت های انرژی بر زندگی مردم و آثار تورمی آن هیچ اقدامی در این حوزه انجام نمی دهند. در سال های گذشته موضوع بازنگری در نحوه تخصیص یارانه انرژی و افزایش قیمت حامل های انرژی به دفعات مطرح شده است ولی هیچ زمان به نتیجه ای مشخص و جراحی اقتصادی منجر نشده است. در این بین باتوجه به شروع فصل بودجه نویسی در سال جاری در هفته های گذشته این موضوع باردیگر مطرح شده و روز گذشته در مجلس شورای اسلامی هم جلسه ای در این خصوص تشکیل شد و طبق شنیده ها سازمان برنامه و بودجه هم در این زمینه برنامه ای را مدون کرده است اما باید دید آیا این اقدامات در نهایت به بازنگری در نحوه تخصیص یارانه انرژی و حرکت به سمت واقعی شدن قیمت حامل های انرژی، منجر می شود؟

براساس نابرابری ها و نبود عدالت اقتصادی و اجتماعی در توزیع یارانه بنزین و به صورت کلی یارانه انرژی سال گذشته اتاق تهران طرحی را به مسئولان دولتی پیشنهاد داد تا یارانه بنزین به جای اختصاص به خودرو طی مکانیزمی به صورت نقدی به افراد و خانواده ها پرداخت شود و قیمت بنزین هم آزاد شود. مسعود خوانساری رئیس اتاق تهران در این باره گفته بود:« در روش فعلی، افراد ثروتمند  نسبت به اقشار متوسط و ضعیف جامعه از یارانه سوخت بیشتری برخوردار هستند؛ به این معنا که هر چقدر فرد پولدارتر بوده و در دهک بالای درآمدی هستند، مصرف بنزین شان هم بیشتر است و از این یارانه بیشتر استفاده می‌کند. این رفتار نوعی بی‌عدالتی توزیعی است؛ پس در صورتی که روند کنونی براساس طرح ارائه شده به دولت اصلاح شود، قاچاق سوخت به کشورهای همجوار هم کاهش پیدا می‌کند.»


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر