سیاوش ارجمند یک سال پیش در چنین روزی در گذشت

یادی از ارج

تاريخ 1398/05/02 ساعت 07:31

امروز اولین سالگرد درگذشت سیاوش ارجمند است.

امروز اولین سالگرد درگذشت سیاوش ارجمند است. برادر کوچک خلیل و اسکندر ارجمند که اولی کارخانه ارج را بنیان گذاشته و دومی آن را مدیریت می کرد. با این حال این حضور سیاوش ارجمند در جایگاه مدیریت ارج بود که توسعه کارخانه ارج را متحول و آن را تبدیل به بزرگترین تولیدکننده لوازم خانگی ایران و خاورمیانه کرد.

سیاوش ارجمند، برادر کوچک خلیل و اسکندر ارجمند در دوم مردادماه سال 97 درگذشت. برادر او خلیل ارجمند، متولد سال 1288 در تهران بود که بدون پشتوانه فعالیت بازاری و با اتکا به دانش فنی خود در کارگاهی کوچک در تهران کار ساخت ماشین آلات مکانیک و آهنگری را آغاز کرد. او توانست فعالیت خود را در تولید انواع محصولات صنعتی از جمله موتور برق، تلمبه آب و انواع سیم برق توسعه دهد و کارگاه خود را از چند مغازه کوچک در دروازه قزوین در تهران به کارخانه ای بزرگ در شرق پایتخت تبدیل کند اما مرگ فرصت را از خلیل گرفت و او در سن 34 سالگی در هنگام سرکشی از  چاه آبی که برای مصارف عمومی به دستور او احداث شده بود، به دلیل سقوط به عمق 36 متری از دنیا رفت. خلیل ارجمند از اولین گروه دانشجویان ایرانی بود که برای تحصیل به خارج از کشور اعزام شدند. او در این سفر با مهندس مهدی بازرگان همراه بود که پس از مرگش او را فردی فعال و مولد ثروت توصیف کرد که در بند جاه و مال نبود.

پس از فوت خلیل ارجمند، پدر و همسرش کارخانه ارج را اداره می کردند تا اینکه اسکندر ارجمند  به ایران بازگشت و مدیریت ارج را بر عهده گرفت. اسکندر تا سال 1332 مدیر ارج بود و پس از او سیاوش ارجمند که تحصیلات خود را در آلمان گذرانده و در کارخانه های انگلستان و آلمان کار کرده بود، مدیریت را به دست گرفت.

آغاز مدیریت سیاوش در کارخانه ارج با دوره توسعه فعالیت های ارج و تنوع در تولید محصول همراه بود. سیاوش ارجمند به طور مداوم محصولات صنایع خارجی را بررسی کرده و برای تولید به روز ترین کالا تلاش می کرد. انواع لوازم خانگی مثل یخچال، لباسشویی، بخاری، صندلی و آبگرمکن در کارخانه ارج تولید می شد.

کارخانه ارج تا نیمه دهه 40 سرمایه اش را دوبرابر کرد. خانواده ارجمند زمانی سی امین سالگرد ارج را جشن گرفتند که محصولات آن ها از طریق نمایندگی ها به خانه های مردم در سراسر کشور راه یافته بود و به بعضی کشورهای خلیج فارس هم صادر می شد. ارج در سال 1348 هم در نمایشگاه صنعتی مسکو شرکت کرد. عالیخانی وزیر اقتصاد وقت روایت کرده «در آخرین سفری که به شوروی کردم به آقای نوویکو، نایب نخست وزیر شوروی که قائم مقام کاسیگن نخست وزیر وقت شوروی بود، یک یخچال ایرانی ارج هدیه دادم .او فوق العاده خوشحال شد و به من تاکید کرد که راننده خودش می آید تا یخچال را ببرد و تاکید کرد مبادا یخچال را به دفترش بفرستم».

 انعقاد قرارداد همکاری با زانوسی شروع مرحله‌ای بود تا در سال ۱۳۴۹ شروع به تولید ماشین لباسشویی کند و رنگ دیگری به زندگی طبقه متوسط ایرانی بپاشد که با استفاده از محصولات ارج شکل گرفته بود.

تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، کارخانه ارج تعداد کارکنانش را به بیش از سه هزار نفر افزایش داد.  علاوه بر این تعداد ده ها هزار نفر هم در زمینه تعمیر و فروش محصولات ارج فعالیت می کردند. کارخانه ارج پیش از انقلاب زمینی را برای احداث کارخانه دوم در شیراز خریداری کرد اما با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، کارخانه دوم هرگز راه اندازی نشد. هرچند کارخانه ارج مشمول قانون حفاظت از صنایع در سال 1358 نشده بود اما ناآرامی های کارگری با هدایت نیروهای چپ سیاسی، فرصت ادامه را از ارجمندها گرفت. ارج پس از مدتی تحت مدیریت سازمان صنایع قرار گرفت و از آن پس به بعد، افول ارج آغاز شد.

در سال 95 اخباری از تعطیلی کارخانه ارج منتشر شد. مدیران کارخانه ارج خبر تعطیلی را تکذیب و از کاهش تولید گفتند و این درحالی بود که ارج از روزهای اوج خود در چهل سال پیش فاصله ای باورنکردنی یافته بود. علی اصغر سعیدی جامعه شناس و تاریخ نگار اقتصادی در سال گذشته پس از فوت سیاوش ارجمند در نیوریورک در یادداشتی در نشریه تجارت فردا نوشت صاحبان فعلی ارج که از فروش آن ناامیده شده بودند به سیاوش پیغام دادند که می تواند کارخانه خودش را با تخفیف بخرد اما کهولت سن  مانع بازگشت او به کارخانه اش بود.


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر