حسین سلیمی در گفتگو با سایت خبری اتاق تهران مطرح کرد

«تروی هند» می تواند مدلی برای خصوصی سازی ایران باشد؟

تاريخ 1396/11/24 ساعت 12:06

ماجرایی مانند واگذاری دولتی به خصولتی و از خصولتی به بخش خصوصی واقعی، در روسیه هم این اتفاق افتاده است.

 دوره ای بعد از انقلاب، بعضی از شرکت های خصوصی مصادره شد تا اینکه دهه 80 بحث خصوصی سازی پیش آمد و شرکت های مصادره شده و دیگر شرکت های دولتی قرار شد خصوصی شوند. اما عایدی این فرایند، ایجاد خصولتی ها بود. شرکت هایی که نه به معنای واقعی دولتی و نه به معنای حقیقی خصوصی بودند. اما حالا موج دیگری اتفاق افتاده که احتمالا خصوصی سازی از خصولتی ها باید نام گذاری شود. حسین سلیمی دراین باره با سایت خبری اتاق تهران گفتگو کرد.

*موج جدیدی از واگذاری ها به بخش خصوصی آغاز شده است. به طور مثال شستا می خواهد بعضی از شرکت هایش را واگذار کند. در سری جدید خصوصی سازی، آیا امیدی به احیا یا رونق این شرکت ها وجود دارد؟

ماجرایی مانند واگذاری دولتی به خصولتی و از خصولتی به بخش خصوصی واقعی، در روسیه هم این اتفاق افتاده است. در روسیه هم قرار بر خصوصی سازی بود، اما خصولتی ها را کار را تحویل گرفتند و بعد آنها به بخش خصوصی واگذار کردند. به این شکل خصوصی سازی واقعی انجام شد و به طور مستقیم از دولت به بخش خصوصی صورت نگرفت. به این ترتیب بخش خصوصی شرکت ها را دست دوم خریده است.

*این سیستم درست کار خواهد کرد؟ یا مانند خصوصی سازی که بیش از 10 سال از عمرش می گذرد، چند سال دیگر هم این روند مشکل زا می شود؟

اگر در زمانی که این شرکت ها به خصوصی ها منتقل شود مشکل اداره کردن، بدهی نداشته باشند و با ورشکستگی مواجه نشوند، می توان با این طرح موافق بود. اما ترس از این است که وقتی بخش خصوصی این شرکت ها را از نهادها و خصولتی ها در اختیار بگیرند، تمام بودجه شان مصرف شود و دیگر سرمایه ای برای رونق آن شرکت باقی نماند.

*راهکار چیست؟

البته بخش خصوصی عاقل است و تمام زوایا را بررسی می کند. اگر چنین اشکالی در سیستم پیدا کند، سرمایه گذاری نخواهد کرد. در این ماجرا باید ضوابط سفت و محکم حسابرسی شده وجود داشته باشد تا اگر واحدی بیمار یا بدهکار باشد، بخش خصوصی وارد بازی نشود. بعد از انقلاب به دلیل اینکه بخش خصوصی نه امکانات داشت و نه می خواست ورود کند، شرکت ها دست خصولتی ها افتاد. اما حالا دیگر باید از خصولتی ها گرفته شود به بخش خصوصی واقعی داده شود. در حال حاضر هم گفته شده که دولتی ها باید کنار بکشند. مساله بعدی این است که آیا بخش خصوصی می تواند این میزان از واگذاری را در اختیار بگیرد. البته به نظر من در کوتاه مدت چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.

*روش دیگری وجود دارد؟

می توان مانند «تروی هند» عمل کرد. به هرحال تروی هند داستان بزرگ‌ترین خصوصی‌سازی تاریخ است. در این مدل شرکت ها طولانی مدت به بخش خصوصی واگذار می شود و به آنها زمان داده می شود تا بتوانند به سود برسند. در این شیوه شرکت ها بهره نمی پردازند و می توانند نقدینگی و تولید را بالا ببرند. اما اگر از روز اول کل پول از بخش خصوصی گرفته شود، آن شرکت از نقدینگی خالی می شود و دیگر رمقی برای تولید و فعالیت تولیدی باقی نمی ماند. باید شیوه را روی همان روش مدت دار بنا کرد. آلمان شرقی، شرکت ها و کارخانه را مدت دار و رایگان به بخش خصوصی واگذار کرد. اما تعهد داده می شد واحد کار کند و بعد از دو سال هم مالیات بپردازد. از محل این مالیات ها تمام خسارت هم پرداخت شد. اما در ایران چه از دولت به خصولتی و چه از خصولتی به بخش خصوصی همیشه کسب درآمد هدف بوده است. اینکه فروخته شود و تنها پول به دست آید. در حالی که اگر بخش خصوصی بخواهد مبلغ زیادی برای در اختیار گرفتن شرکت بپردازد، دیگری پول و سرمایه ای برای ادامه کار نخواهد داشت. باید این دیدگاه حاکم شود که واحد واگذار شود، به سود برسد و بعد مالیات دهد و از محل مالیات اقتصاد سود به دست آورد. نه اینکه پول شرکت از همان ابتدا نقد پرداخت شود. الان روش خصوصی سازی کند است و سرمایه گذاری رشد نداشته است. در چندین سال گذشته رشد سرمایه گذاری خطی و ثابت بوده است. این فاجعه است. 40 سال از انقلاب گذاشته است و رشد هایی هم در اقتصاد وجود داشته است، اما سرمایه گذاری رشد نکرده است. سرمایه گذاری و مشارکت بخش خصوصی ناچیز است. به همین دلیل باید به کمک سرمایه گذار خارجی رفت.


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر